Grönland’da tutulan bir tür sombalığı Angmagssalik adını taşıyor. Aşağıda fotoğrafı görülen yerleşme merkezinin adı da ismini bu balıktan alıyor. Buraya Kopenhag’dan uçak seferleri bulunuyor. Yaz aylarında İzlanda’dan da buraya seferler yapılabiliyor. Olağandışı şeylere ilgi duyanların görmek istediği yer ise Grönland’ın doğu kıyılarıdır.

Üstelik burada otellerin sunduğu konfordan yoksun kalmaya da gerek yok. Buradan helikopterle adanın içindeki buzullara doğru keşif yolculukları düzenleniyor, buzlar arasında gemilerle dolaşılıyor yahut çevrede yürüyüşlere çıkılıyor. Yürüyüşlerimizden birini 50 bitki türünün kış uykusundan uyanıp buzdan tabutunu kırdığı Çiçekler vadisinde yapabiliriz. Bütün gemi ve tekne trafiğinin durduğu kış aylarında ise köpeklerin çektiği kızaklara binerek manzaranın tadını çıkarabiliriz. Bu tecrübe insanın önüne yaşamanın, duymanın, doğal olarak da düşünmenin yepyeni boyutları açılacaktır.

Angmagssalik karşıtlıklarla dolu bir yerdir. Bu karşıtlıklar diyarında insan, hayvan ve bitkilerin yaşam temposunu, gece gibi karanlık kış günlerinde -30 dereceye düşen, gündüz gibi aydınlık yaz gecelerinin de +20 dereceye kadar çıkan sıcaklık farklılıkları beliriyor. Canlıların bu farka nasıl uyum sağladığına şaşmamak mümkün değil.

Grönland’ın güneyinde Sydproven’de bulunan sıcak su gayzerlerinde banyo yapma olanağı bile mümkün. Kuzeyde ise buzullar, fiyortlar ve 3700m yüksekliğe ulaşan dağlar bulunmaktadır. Söylencelere konu olan ünlü Eskimo kenti Thule‘de kış aylarında cıva donduğundan eskiden sıcaklık ölçülemiyordu. Zaman zaman sıcaklığın -60 derecenin altına düştüğü de olmuş. Tüm bu karşıtlıklar adanın isminde bile mevcut: Green:Yeşil Land:Arazi kelimelerinden oluşan adanın ismi Vikinglerin verdiği bir ad. Adanın eski zamanlarda yaz dönemlerinde arazilerin yeşilli olmasından dolayı bu ismi verdiği tahmin ediliyor. Ancak gelin görünki Greenland gerçekte tam bir buz diyarıdır.

Bin yıl kadar önce Asya’dan Kanada’ya geçen Eskimolar’ın geçiş kapısı olan besteci Karl Friedrich Zelter’e THEULE KRALI adlı yapıtı için esin veren eski Thule artık yok. Orada yaşayan Eskimolar 1954’te burada bir üssü bulunan ABD Hava Kuvvetleri’ne bağlı jetlerin çıkardığı gürültüden kaçmışlar. Artık birkaç yüz km daha kuzeyeki yeni Thule’da yaşıyorlar.

Grönland’ın gerçek bir başkenti de vardır.Adı Nuuk( Grönland dilinde denize uzanan kara parçası, kıyı dili anlamına geliyor.) yahut Godthab(Danca’da iyi umutlar demektir.)Nuuk’ta 17 bin kişi yani adanın toplam nüfusunun neredeyse üçte biri burada yaşamaktadır. (Grönland toplam nüfusu ise 56 bindir.) Kentin kurucusu, aynı zamanda adada araştırma çalışmaları yürütmüş olan misyoner Hans Egede’dir. Egede adanın güneybatısına yerleşerek Protestan bir cemaat oluşturmaya çalışmıştır. Egede’nin ölümünden 24 yıl sonra yani 1782’de Danimarkalı yetkililer onun kurduğu yerleşmeyi adanın yönetim merkezi yapmışlardır.

Adanın en önemli özelliği kuşkusuz buzdur. Buz yalnızca Grönlandlılar ile balina, fok, mors, kutup kurdu, beyaz tilki, ve kar tavşanı gibi hayvanlar için değil, aynı zamanda bizim içinde yaşamsal önem taşıyor. Yaklaşık 2.200.000 km’ büyüklüğündeki adanın altıda biri buzlarla kaplıdır. Bu buz katmanının ortalama kalınlığı 1500m en kalın yeri ise 3400 metreyi buluyor. Ama adayı kaplayan buzlar bütün dünyayı etkileyen iklim değişiklikleri nedeniyle erimeye başlamıştır. Hala oraya gidip bu kıyıları yeşil, ortası beyaz adayı görme olanığımız var.

Bu erime devam ederse okyanusta artan su seviyesi yüzünden kıyılar su altında kalacaktır. Aynı zamanda ayna görevi gören Grönland buzları olmazsa gelen zararlı ışınların albedo yoluyla uzaya geri döndürülemeyecek ve tüm dünyada küresel ısınma hızlanacak ve kuraklık, çölleşme, erozyon süreçleri hızlanacak. Yaşanan toprak kaybı sebebiyle de tarım yapılacak alanlar kısıtlanacak ve 7.8 milyara dayanan dünya nüfusu kıtlık ile karşı karşıya kalacaktır!

Sanırım Malthus haklıydı ve atalarımız ihtirasları yüzünden Malthus’u dinlemediler ve teknolojilerinin tabiati dize getireceklerine inandılar. Ancak unuttukları bir şey vardı; İNSAN TABİATTAN GAYRI DEĞİLDİR!

BU MAKALE GROSSER WELTATLAS’TAN REVİZE EDİLEREK OLUŞTURULMUŞTUR!!!

VOLKAN BARTIK    

The post Danimarka Krallığının Buz Tacı: GRÖNLAND ve İnsanlığın Kaderi appeared first on Ütopik Dünya.

”Coğrafya Evrendir” fikriyle hareket ederek bir fotoğraf yarışması başlatıyoruz!

-Coğrafya bir doğa bilimi olmasının yanı sıra aynı zamanda beşeri sosyal bir bilimdir. Bu sebeple doğadaki tüm olaylar ve beşeri olaylar coğrafi birer karedir. Öğrencilerimizin bunu fark edebilmesi ve hayatlarının içerisindeki coğrafyayı anlayabilmeleri amacıyla düzenlenen bu yarışmada en iyi coğrafi kareyi yakalayan bir öğrenciye fotoğraf makinesi hediye edilecektir.

-Fotoğraf çekmek için akıllı telefon ve fotoğraf makinesi kullanmak serbesttir.

-Siyah-beyaz filtre dışında herhangi bir filtre kullanmak ve Fotomontaj kullanmak yasaktır.

-Katılımcıların her çektiği kare coğrafi bir olayı anlatmalıdır.

-Katılımcılar yaratıcılıkları ile gözlemlerini birleştirmelidir.

-Her katılımcı çektiği fotoğrafta gördüğü kareyi anlatacak kısa bir açıklama yazısı yazmalıdır. (nerede-ne zaman çekildi-hangi coğrafi olayı anlatıyor)

-Katılımcıların çektiği fotoğrafların temel hikayesi coğrafi bir olayı anlatmalıdır.

-Her katılımcıya BEŞERİ COĞRAFYA VE DOĞA ELÇİSİ SERTİFİKASI verilecektir.

-Her katılımcının çektiği fotoğraf okulumuzun sergi alanında sergilenecektir. 

-Fotoğraf yarışmasına katılabilecek fotoğraflar Aliya İzzetbegoviç Kız Anadolu Fen ve Sosyal Bilimler İmam Hatip Lisesi öğrencilerine ait olmalıdır. Her katılımcı öğrenci çektiği fotoğrafın kendisine ait olduğu güvencesini vermek zorundadır. 

Her katılımcı ile çektiği fotoğrafa dair kısa bir görüşme gerçekleştirilecektir. Katılımcının verdiği fotoğraf incelenecek ve araştırılacaktır. Siyah-beyaz filtre dışında filtre kullanılmış, montaj yapılmış veya başka kaynaktan alınmış fotoğraflar diskalifiye edilecektir.

-Her katılımcı yarışmaya 3 fotoğraf ile katılma hakkına sahiptir.

-5 kişilik jüri gerekli incelemeleri ve oylamayı yaptıktan sonra en iyi fotoğrafı seçecektir. Birinciye Canon veya Nikon fotoğraf makinesi hediye edilecektir.

-Her katılımcı Aralık ayının 10’una kadar yarışmaya kaydolmalıdır. Kayıt yaptıran her yarışmacı verilen süreye kadar fotoğrafları teslim etmek zorundadır. 

TAKVİM ÇİZELGESİ

• 14 ARALIK 2018 TARİHİNE KADAR KATILIMCILAR  KAYIT YAPTIRMAK ZORUNDADIRLAR. (MÜRACAT SOSYAL BİLİMLER ZÜMRESİDİR)
• 18 MART 2019       22 MART 2019 TARİHLERİ ARASINDA FOTOĞRAFLAR TOPLANACAKTIR.
• 22 MART 2019     27 MART 2019 JÜRİ DEĞERLENDİRMESİ YAPILACAKTIR.
• 29 MART 2019  SONUÇ AÇIKLANACAKTIR.
•  7 NİSAN 2019  12 NİSAN 2019  SERGİ SÜRECİ GERÇEKLEŞECEKTİR.

COĞRAFİ TEMA ÖRNEKLERİ

COĞRAFİ KARE ÖRNEKLERİ

EBA Kadraj yarışmasından ve National Geographic sitesinden ilham alabilirsiniz:

https://www.nationalgeographic.com/travel/features/photography/dramatic-drone-photos-world-from-above/

Sende hayatının içindeki coğrafi kareleri yakala ve coğrafi hikayeni bizimle paylaş!

Volkan BARTIK     

The post KOZMOS FOTOĞRAF YARIŞMASI BAŞLIYOR !!!!!!! appeared first on Ütopik Dünya.

Evrenin dili matematik sayesinde doğa yasalarını, modern fizik ve coğrafya aracılığıyla anlamlandırmaya ve tanımlamaya başladık. Görünen o ki değiştirmeye çalıştığımız doğa en başında muhteşem bir dengeye sahip. Bir kar tanesine, modern fizik ve modern coğrafya bilgisi ile dikkatli bir şekilde bakarsanız doğanın muhteşem kuvvetlerini görebilirsiniz. Metindeki iddia ettiğimiz savı anlamlandırmak için kar tanesini coğrafi ve fiziki bilgi ile yakından inceleyelim:

Güneş ekosistemimizin enerji kaynağıdır. Dünya üzerinde bulunan suyu ısıtarak suyun sıvı halden gaz haline geçmesini sağlar. Isınarak hafifleyen su buharı yükseldikçe 200 metrede 1°C soğuyarak yoğunlaşma fazzına geçer. Yükselme devam ettikçe soğuyan su buharı sıcaklığın 0°C’nin altına inmesiyle katı hale yani kar kristallerine dönüşür. Kar kristallerine dönüşen su buharı ağırlık kazandığı için 6000°C sıcaklığa sahip yer kabuğunun altındaki çekirdeğin sağladığı yer çekiminden dolayı bulutlardan yer yüzüne düşmeye başlar. Bizim gördüğümüz huzur verici kar yağışı gerçekleşmiş olur.

 

 

 

 

 

 

 

 

Fiziki bilgi ile baktığımızda kar kristalleri doğanın çokça kullandığı altıgen bir benzerlik üzerinde birbirinden sonsuz sayıda farklı bir görünüme kavuşur. Peki kar kristalleri neden birbirine benzemez ve neden kar tanelerinin merkezi altıgen bir geometrik desene sahiptir? Bu sorunun cevabını modern fizik bilgimiz ile açıklayalım:

Kar kristalleri doğanın 4 temel kuvveti sayesinde böyle bir yapıya kavuşur:

1. Yerçekimi kuvveti sayesinde su buharı yoğunlaşıp ağırlık kazandığında bulutlardan yeryüzüne düşer.
2. Su molekülleri Eloktromanyetik kuvvet sayesinde bir araya gelir ve farklılaşır.
3. Atomik oksijenlerin bir arada durabilmek için nükleer kuvvet gereklidir.
4. Kristallerdeki farklılık için ise Simetri ile Asimetri arasındaki denge gereklidir.

İşte tüm modern fiziğin altında yatan temel fikirler gökten yer yüzüne düşen bir kar tanesinde gizlidir.

Sorgulamalarımızı daha da ilerletelim; Neden bu kar kristalleri altıgen bir geometrik temele sahip? Neden doğa geometrik ?

Doğanın bu muazzam matematiksel seçimleri en temelde fayda-zarar dengesi ile alakalıdır. Çünkü doğada her şey en verimli şekilde kullanılmak için var olur. Bu muhteşemliğin dili ise matematik.(Ne kadar enteresan değil mi matematik  bilgimiz ile doğa yasalarının uyumlu olması.) Meseleye arıları da işin içine katarak bir cevap verelim:

Arılar neden peteklerini altıgen yapıyor sanıyorsunuz? Çünkü balın en verimli şekilde sağlanabilmesi için gerekli olan şekiller altıgendir. Yuvarlak yahut kare şeklindeki petekler balı korumada efektif olmaz. Altıgen şeklindeki petekler birbirlerine duvar olarak bal kaybını minimuma indirmektedir. Arılar binlerce yıldır bu yasaya göre yaşamaktadır. Biz ise bunu anlamlandırabilmek için sayfalar dolusu bir matematik teorisini yeni yazdık. Doğa yasalarının altındaki muhteşem denge…

Tüm o muhteşem kar taneleride aynı temel harika simetrik doğa güçlerine dayanır. Ancak tüm bunların kalbinde tüm bu olayların oluşum süreçlerinden oluşurken geçirdikleri evrimler yüzünden her bir kar tanesi  birbirinden farklıdır. Aynı güneş sistemimiz, gezegenimiz hatta aynı bizim gibi. Hepimiz aynı temel bloklardan oluşuyoruz ancak oluşum sürecimizde yaşadıklarımızdan dolayı her birimiz ufak da olsa harika bir şekilde farklıyız. Evrende gördüğümüz bu yapılar yıldızlar, gezegenler, kar taneleri, canlılar aynı doğa yasalarının eseri. Ne kadar harika olduğunu hayal edebiliyor musunuz? Dikkatli bir şekilde kar tanesine bakabilirsek onu oluşturan tüm yasaları anlayabileceğimizi… Dikkatli bir şekilde bakarsak evrenin yasalarını çözebileceğimizi, anlamlandırabileceğimizi?

VOLKAN  BARTIK

The post Kar Kristallerinin Altında Yatan Gizemli Yasalar appeared first on Ütopik Dünya.