Grönland’da tutulan bir tür sombalığı Angmagssalik adını taşıyor. Aşağıda fotoğrafı görülen yerleşme merkezinin adı da ismini bu balıktan alıyor. Buraya Kopenhag’dan uçak seferleri bulunuyor. Yaz aylarında İzlanda’dan da buraya seferler yapılabiliyor. Olağandışı şeylere ilgi duyanların görmek istediği yer ise Grönland’ın doğu kıyılarıdır.

Üstelik burada otellerin sunduğu konfordan yoksun kalmaya da gerek yok. Buradan helikopterle adanın içindeki buzullara doğru keşif yolculukları düzenleniyor, buzlar arasında gemilerle dolaşılıyor yahut çevrede yürüyüşlere çıkılıyor. Yürüyüşlerimizden birini 50 bitki türünün kış uykusundan uyanıp buzdan tabutunu kırdığı Çiçekler vadisinde yapabiliriz. Bütün gemi ve tekne trafiğinin durduğu kış aylarında ise köpeklerin çektiği kızaklara binerek manzaranın tadını çıkarabiliriz. Bu tecrübe insanın önüne yaşamanın, duymanın, doğal olarak da düşünmenin yepyeni boyutları açılacaktır.

Angmagssalik karşıtlıklarla dolu bir yerdir. Bu karşıtlıklar diyarında insan, hayvan ve bitkilerin yaşam temposunu, gece gibi karanlık kış günlerinde -30 dereceye düşen, gündüz gibi aydınlık yaz gecelerinin de +20 dereceye kadar çıkan sıcaklık farklılıkları beliriyor. Canlıların bu farka nasıl uyum sağladığına şaşmamak mümkün değil.

Grönland’ın güneyinde Sydproven’de bulunan sıcak su gayzerlerinde banyo yapma olanağı bile mümkün. Kuzeyde ise buzullar, fiyortlar ve 3700m yüksekliğe ulaşan dağlar bulunmaktadır. Söylencelere konu olan ünlü Eskimo kenti Thule‘de kış aylarında cıva donduğundan eskiden sıcaklık ölçülemiyordu. Zaman zaman sıcaklığın -60 derecenin altına düştüğü de olmuş. Tüm bu karşıtlıklar adanın isminde bile mevcut: Green:Yeşil Land:Arazi kelimelerinden oluşan adanın ismi Vikinglerin verdiği bir ad. Adanın eski zamanlarda yaz dönemlerinde arazilerin yeşilli olmasından dolayı bu ismi verdiği tahmin ediliyor. Ancak gelin görünki Greenland gerçekte tam bir buz diyarıdır.

Bin yıl kadar önce Asya’dan Kanada’ya geçen Eskimolar’ın geçiş kapısı olan besteci Karl Friedrich Zelter’e THEULE KRALI adlı yapıtı için esin veren eski Thule artık yok. Orada yaşayan Eskimolar 1954’te burada bir üssü bulunan ABD Hava Kuvvetleri’ne bağlı jetlerin çıkardığı gürültüden kaçmışlar. Artık birkaç yüz km daha kuzeyeki yeni Thule’da yaşıyorlar.

Grönland’ın gerçek bir başkenti de vardır.Adı Nuuk( Grönland dilinde denize uzanan kara parçası, kıyı dili anlamına geliyor.) yahut Godthab(Danca’da iyi umutlar demektir.)Nuuk’ta 17 bin kişi yani adanın toplam nüfusunun neredeyse üçte biri burada yaşamaktadır. (Grönland toplam nüfusu ise 56 bindir.) Kentin kurucusu, aynı zamanda adada araştırma çalışmaları yürütmüş olan misyoner Hans Egede’dir. Egede adanın güneybatısına yerleşerek Protestan bir cemaat oluşturmaya çalışmıştır. Egede’nin ölümünden 24 yıl sonra yani 1782’de Danimarkalı yetkililer onun kurduğu yerleşmeyi adanın yönetim merkezi yapmışlardır.

Adanın en önemli özelliği kuşkusuz buzdur. Buz yalnızca Grönlandlılar ile balina, fok, mors, kutup kurdu, beyaz tilki, ve kar tavşanı gibi hayvanlar için değil, aynı zamanda bizim içinde yaşamsal önem taşıyor. Yaklaşık 2.200.000 km’ büyüklüğündeki adanın altıda biri buzlarla kaplıdır. Bu buz katmanının ortalama kalınlığı 1500m en kalın yeri ise 3400 metreyi buluyor. Ama adayı kaplayan buzlar bütün dünyayı etkileyen iklim değişiklikleri nedeniyle erimeye başlamıştır. Hala oraya gidip bu kıyıları yeşil, ortası beyaz adayı görme olanığımız var.

Bu erime devam ederse okyanusta artan su seviyesi yüzünden kıyılar su altında kalacaktır. Aynı zamanda ayna görevi gören Grönland buzları olmazsa gelen zararlı ışınların albedo yoluyla uzaya geri döndürülemeyecek ve tüm dünyada küresel ısınma hızlanacak ve kuraklık, çölleşme, erozyon süreçleri hızlanacak. Yaşanan toprak kaybı sebebiyle de tarım yapılacak alanlar kısıtlanacak ve 7.8 milyara dayanan dünya nüfusu kıtlık ile karşı karşıya kalacaktır!

Sanırım Malthus haklıydı ve atalarımız ihtirasları yüzünden Malthus’u dinlemediler ve teknolojilerinin tabiati dize getireceklerine inandılar. Ancak unuttukları bir şey vardı; İNSAN TABİATTAN GAYRI DEĞİLDİR!

BU MAKALE GROSSER WELTATLAS’TAN REVİZE EDİLEREK OLUŞTURULMUŞTUR!!!

VOLKAN BARTIK    

The post Danimarka Krallığının Buz Tacı: GRÖNLAND ve İnsanlığın Kaderi appeared first on Ütopik Dünya.

Günümüzde dünya nüfusunun %50’sinden fazlası kentlerde yaşamaktadır. Babilden Antik Yunan’a, Roma’dan Ortaçağ kentlerine, Yeni Dünya koloni kentlerinden Modern Mekanik Dünya’ya kadar geçen bunca zamanda, içinde yaşadığımız kent fenomeninde karşılaştığımız ve gün geçtikçe evrilen problemler içerisinde kadim dünya vatandaşları gibi eriyip gitmekteyiz.Yani aslında Dünya nüfusunun kentsel çevrede yaşayan kesimi kent problemlerini en derinden hisseden kesim olarak karşımızda durmaktadır. Bu bağlamda içinde bulunduğumuz kent fenomenini anlandırmak ve fark etmek bizler için çok kıymetli.

Bu belgesel 1939 yılında çekilmiş olup Lewis Mumford’un mekanik ilerlemeci kentleşmelerinin sebep olduğu sorunları gözlemlememiz ve etrafımızda yaşanan benzer durumları fark etmemiz açısından çok kıymetlidir.

Hakikati arayıp düşünen zihinlere..

The City is a pioneering short documentary film from 1939 that contrasts the problems of the contemporary urban environment with the superior social and physical conditions that can be provided in a planned community. It was directed and photographed by Ralph Steiner and Willard Van Dyke based on a treatment by Lewis Mumford based on an outline by Pare Lorentz. Aaron Copland wrote the musical score and Morris Carnovsky provided the narration.

Kent belgeseli; planlanmış toplumda sosyal ve fiziki şartlar ile çağdaş kentsel çevre sorunlarını karşılaştıran kısa belgesel filmlerine öncülük etmiştir. Fotoğraflanma ve yönetmenlik koltuğundaki Ralp Steiner ve Willard Van Dyke; Lewis Mumford’un kent ile ilgili fikirlerine ve film yapımcısı Pare Lorentz’in taslaklarına dayanarak bu kısa filmi çekmişlerdir. Aaron Copland müzikal planlamasını yaparken Morris Carnovsky kısa filmin kurgu kısmını oluşturmuştur.

Volkan BARTIK

The post Lewis Mumford: The City(1939) Kısa Filminin Işığında Kentleri Anlamlandırma Çabası appeared first on Ütopik Dünya.

Mekanı doğru tanımlamak, içerisindeki unsurları fark edebilmek, mekandaki unsurların kendi aralarındaki etkileşimini kavrayabilmek, mekandaki değişimleri kavrayabilmek, insanın mekanda kendi konumunu kavrayabilmesi coğrafya bilgisine sahip insanları diğerlerinden ayıracak en önemli farklılıklardır.

İşte Waldo Tobler bu bilgiye sahip olan bir coğrafyacı olarak Coğrafya’nın ilk yasasını oluşturmuş kişidir. Bu bağlamda bu vazifeyi üzerine alan Tobler coğrafyanın ilk yasasını şöyle tanımlar:

Everything is related to everything else but near things are more related than distant things

Her şey her şey ile ilişkilidir ancak yakın şeyler uzak şeylerden daha ilişkilidir.

Hayatımızın tam içinde olan bu yasayı biraz düşündüğümüzde gerçektende çevremizdeki mekanla daha ilişkili olduğumuzun farkına varırız. Örneğin ülkemizde yaşanan bir ekonomik olay bizi Japonya’da yaşanan bir ekonomik olaydan daha çok etkiler. Yahut  İstanbul’da kentlerin çarpıklaşması benim hayatımı Brezilya’daki kentlerin varoşlarında kurulan favelalardan daha çok etkiler.

David Harvey adlı ünlü coğrafyacı bu yasanın teknoloji ile birlikte çökmeye başladığını ifade eder. Onun attığı ZAMAN-MEKAN SIKIŞMASI düşüncesine göre:

Teknolojinin getirdiği hızla mekanlar fiziksel olarak birbirinden uzakta olsa da etkileşimleri artık o kadar da uzak değildir. İnternet ile yaşanan etkileşim mekanları birbirine yaklaştırmış ve mekanları birbirine benzer hale getirmiştir. Aynı zamanda uçak gibi teknolojik aletler sayesinde artan hız mekanlar arasında yolculuğumuzu çok kısalmıştır. İletişimin ve ulaşımın bu denli artmasıyla mekanlar arasındaki uzaklık yakınlık kavramı önemini yitirmiştir.

Bu fikirleri günlük hayatımdan örneklemek gerekirse Roma’da tanıştığım arkadaşım Emanuel Arjantin’de Buenos Aires şehrinde kendi hayatını yaşarken ben İstanbul’da hayatıma binlere km ötedeki bir mekanda devam etmekteyim. Ancak teknolojinin getirdiği imkanla anlık olarak onun yaşadığı mekan ile etkileşim kurabiliyorum.

Atalarımın Japonlardan bile haberi olmadan öldüğü eski dünyaya kıyasla bugün ben Barcelona’da tanıştığım Japon arkadaşımla etkileşim kurabiliyorum.

İnsanlık bu kadar etkileşim içerisinde iken mekanlar için o kadar uzak demek mümkün mü? Böyle etkileşimin olduğu bir dünyada bütün dünya mekanizmasını bir organizma olarak düşünüyorum. Ve şu soruları sormak istiyorum:

Etkileşim bu denli kuvvetli ise bir felaket tüm mekanları aynı anda yok edebilir mi ?

Bir mekandaki olumsuzluk tüm mekanlara bir veba salgını gibi yayılabilir mi ?

Mekanlarımızı istenmeyen durumlardan nasıl koruyabiliriz?

Birbirinin ikizi haline gelen, insanların doğayı yok ederek doğadan kendini kopardığı bu felaket mekanlarının kanser hücreleri gibi yayılmasını nasıl durduracağız?

 Volkan BARTIK       

The post Coğrafya Yasalarının Işığında Mekanı Anlamak appeared first on Ütopik Dünya.

Bu projenin odak noktası iki bölümden oluşmaktadır. Projenin stratejik arka planını ise, mimarinin kapitalizmin yarattığı mekanik baskıdan kurtulabilmemize ne denli hizmet edebileceği oluşturuyor. Proje bir tarafıyla da potansiyel teknolojimizi kullanarak yenilenebilir enerji sistemini daha verimle hale getirebilmenin yeni yollarını araştırıyor.

Bu proje esas itibariyle sitüasyonistlerin temelinde yükselmektedir. Sitüasyonist enternasyoneller ”Yeni Babil” adını verdikleri bir rüya toplumu tasarlamışlardı. Tasarladıkları göçebe şehir; bir kargo gibi toplumlar arasında seyahat edebilecek bir metropol tasarlama fikriyle geliştirilmişti. Mimarinin Hareket edebildiği bir dünya ! Şu çok açıktır ki; bir insan tüm hayatı boyunca  sahip olduğu zamanı istediği gibi kullanabilme hakkını, istediği zaman istediği yere gidebilme özgürlüğünün büyük bir kısmını; sabit bir barınma şartı ve zaman kısıtlamaları gibi kuralların olduğu bir dünyada kullanamamaktadır. Bu sebeple tasarladıkları ”Yeni Babil” projelerinde şu temellere yaslanırlar:

Çalışmanın olmadığı bir toplum

Zamanın olmadığı bir toplum

Tamamiyle özgür olmanızı sağlayacak bir hayal

Çift taraflı ütopya şehri projesi  bir hayale kavuşmayı hedefliyor: Özgürlüğün ve kurtuluşun hayali. İçinde yaşadığımız  dünya çatışma ve paradoksalarla dolu. Asıl amaç ise hepimizin içine düştüğü bu kısır döngünün arkasında gizli bir şekilde yatmaktadır. Kurtuluşun nesneleri çeşitli olabilir ve genellikle bu nesneler memnuniyetsizlik ve beklentilerle ilgilidir. İnsanlar görünmez bir bütünleşmenin parçası olmaya istekli. Bazıları ise bunu bir tuzak olarak algılayıp aslında başka bir tuzağa düşmek için bu tuzaktan kaçarlar. Bu proje insanları bu gibi bir kısır döngüden kurtarıp onlara bulutlarda yaşayabilme imkanını vermeyi hedefliyor. Brooklyn’in semalarında yüzen bir hayaller ülkesi şehri. Kapitalizmin ve tüketimin esir aldığı bu şehirden görülebilen bulut gibi bir şehir.

Bu bulut şehir Brooklyn ve Queens, the Sunnyside demiryolunun avlusundaki kavşakta yer alacak. Bu kavşak; New York’un en büyük demiryolu binasına sahip olan (192 dönüm) Armtrak şirketi tarafından geceleri metro ve trenin bakımını yapmak ve trenleri depolamak için kullanılmaktadır.

İlk başta üretilen fikirlerde; çift taraflı ütopya şehrin, hareket edebilecek kadar özgür gibi duran aynı zamanda şehrin rüya gibi kendine has bir geometriye  sahip olduğu; sembol haline gelebilecek bir mimari biçim bulmaktı. Tüm mimari tanımlamalara meydan okuyan bu projede ana görünüm; tüm elektrik iletiminden ve sunucu mekanından sorumlu üç boyutlu bir çerçeve yapısından oluşacaktır.

Şu anki yenilenebilir enerji teknolojisini kullanırsak şehrin karşısındaki Ütopya şehri 4 nükleer santralin 1 yılda üretebildiği 36 milyon mw enerji üretebilecek. Böyle bir miktarda  güç üretmek için şehrin üzerindeki ütopik şehirde; türbin ve  güneş paneli her şeyin üzerine kurulacaktır. Böylelikle güneş ve rüzgar ile teması engelleyecek tüm engeller ortadan kalkacağından geleneksel olarak güneşten ve rüzgardan elde ettiğimiz enerji yönteminden 3 kat daha fazla verim alınacaktır. New York eyaletinde üretilen enerjinin %60’ı Manhattan’a iletiliyor ancak iletilen enerjinin %6’sı santralden ve şehirden çok uzakta kayboluyor. Ütopya projesi şehrin hemen üzerinde olacağı için yolda kaybolan elektrik sorununa da çözüm getirmiş olacak. Mevcut teknolojik eğilim de göz önüne alındığında mümkün olduğunca hane halkına yakın bir enerji üretimi çok daha mantıklı bir seçenek olarak önümüzde durmaktadır.

Çift taraflı ütopya şehri projesi bir şehir planlaması projesinden ziyade bunun yerine hayal etmenin, hayata yeniden bakmanın yeni bir yolu olacağa benziyor.

Herhangi bir kar amacı güdülmeden tamamiyle düşünen zihinlere yeni bir pencere açmak amacıyla aşağıdaki siteden çevrilmiştir.

VOLKAN BARTIK    

Utopian City

The post New York gibi kapitalist bir kentin aşırı enerji tüketimine yeni bir çözüm: Ütopya şehir appeared first on Ütopik Dünya.

Akciğerin mekanizmasını incelediğimizde; yeşil alglerin hücrelerinin yapısından ilham alınarak oluşturulacak çift katmanlı yapı  ŞEHRİN AKCİĞERİ’nin havayı saflaştırması için bina içerisinde iki kat alan oluşturacağa benziyor. Temel prensip akciğerin içindeki alveolar yapı gibidir. Binaya dikey bir orman yapmak için çeşitli bitkiler ayarlanacak. Ana gövde ise geleneksel mimarinin destekleyici yapısından farklı olan gerilim elemanından oluşacak.

KENT AKCİĞERİNİN iç yapısı ana gövde olarak gerilmiş elemanları kullanır ve her bir ciğer havada küre şeklindeki cam ampulleri gibi asılı duracaktır. Şu ana kadar yapılan prototipler meyve bitkileri ve mikrobiyal hücrelerden oluşmaktadır. Ayrıca bileşenin kendisi ise  ilginç mekan kullanımı ve zengin ışık etkisi yaratacağa benziyor.

Yapı teknolojisinin etkisi nedeniyle geleneksel binalar daima bir şekilde hantal kalmaktadır. Buna karşın KENT AKCİĞERİ yeni materyaller ve inşa yöntemlerinin yardımıyla lineer olmayan benzersiz yapılar inşa edilebilir.

Esnek yapının yarattığı alan sayesindeyse, koridorlar ve asansörler gibi geleneksel öğeler; organizasyonun karmaşık gereksinimlerine ihtiyaç duymayacaklar. Böylelikle karmaşık trafik taleplerini karşılamak için binanın yanındaki trafik, gerilmiş yapıyı kullanarak köprüler ve teleferikler aracılığıyla farklı mekanlara bağlanabilecektir.

Nefes alma ihtiyacını karşılamak için KENT AKCİĞERİ projesinde; dış bakım yapısını oluşturan büzülme kabiliyetine sahip esnek membran kullanılacaktır. Peki böyle bir tasarım üretmeye yetecek teknolojiye sahip miyiz? Evet, son yıllarda yüksek mukavemet gücüne sahip olmasının yanı sıra aynı zamanda sıcaklık ve akım değişikliği ile genişleyip daralabilen bir membran geliştirebildik. Görünen o ki teknolojik ilerlememiz böyle bir tasarıma yetebilecek konumda.

Bu arada elastik membran yapısı kolayca hava erişimini kontrol edebilir. Küresel alan çelik kablo ve net yapı tarafından tutulur. Her ciğer sistemde bağımsız olduğundan farklı bir iç ortam yaratmak mümkündür. Ciğerlerin içersine konulan her küçük cam balon yardımıyla  hayvan ve bitki türlerini ayırabilir ve böylelikle kapalı alanda bağımsız iklim düzenleyici cihaz kullanarak kendi kendine yeterli bir ekosistem oluşturabiliriz.

KENT AKCİĞERİ tasarısının her adımı büyük bir heyecan yaratacağa benziyor. Özellikle katı kurallara dayalı beton ormanında KENT AKCİĞERİ üzerimizdeki baskıyı kıracak bir özgürlük savaşçısı gibi parlayacaktır.

Bu metin aşağıdaki mimari dergiden alıntılanmıştır. Herhangi bir intihal durumu yaşanmaması için orjinali metnin sonuna eklenmiştir. Metin hiçbir kar kaygısı güdülmeden tamamiyle bilgilendirme amaçlı çevirilmiştir. Çeviri yapılırken kavrayış dil yöntemine dikkat edilmeye çalışılmıştır. Ancak metnin aslı düşünsel anlamda bir yazı olmaktan öte bilgilendirme amaçlı bir yazı olduğu için akıcı bir dil yakalanamamış olabilir.

City Lung Skyscraper Inspired By Human Anatomy

Volkan BARTIK     

The post İnsan Anatomisinden Esinlenerek Oluşturulan Gökdelenler: Kent Akciğeri appeared first on Ütopik Dünya.