Rome, as a civilization rooted in high-level cultural production and urban structure, experienced a continuous increase in its urban population. Within this urban civilization, class stratifications emerged. The privileged ruling class strived not only to maintain political power but also to secure economic dominance. In this context, managing, directing, and channeling the energy of the growing population became possible through the institutions of gladiators and the arena. Through the violence produced in the arenas, emotional releases such as excitement, pleasure, and fear were facilitated. This institution, which evolved into a form of public entertainment, generated stories and used narratives to give meaning to violence. With this controlled production of violence, the masses were kept in check within a framework centered on excitement and pleasure. Indeed, the institution of gladiators and the arena was deliberately coordinated by the Roman political and economic elite for these very purposes.

The civilizations built today are founded upon these earlier urban high cultures. As Eric Hobsbawm states, the twin revolutions that changed the world were carried out by Western civilization. Western civilization, which brought forth the French Revolution and the British Industrial Revolution, draws its roots from the urban high cultures that preceded it. When we examine the pillars of today’s Western civilization, we find knowledge, philosophical thought, and political and economic institutions originating from Sassanid, Roman, Greek, and Islamic civilizations. Western civilization seized and assimilated the cultural outputs of these earlier high-level civilizations and used them to construct the modern world we live in today. Whether this construction is fundamentally flawed or beneficial is a matter for another discussion. However, it would not be incorrect to say that the governing instruments of the past continue to exist today in transformed forms. Therefore, in the modern world built by Western civilization, it can be said that the institutions of gladiators and the arena still persist as tools for governing, manipulating, and channeling societal energy. At this point, it becomes essential to examine the UFC in the United States—the current global superpower. Today, the UFC exists as a modern-day reflection of the gladiatorial institution of ancient Rome.

The UFC, known as the Ultimate Fighting Championship, is a mixed martial arts organization. Fighters compete inside the octagonal cage, known as the Octagon, for either 3 or 5 rounds. Each round lasts approximately 5 minutes.

It is owned by a company called ENDEAVOR—a multinational entertainment, media, and sports corporation headquartered in Beverly Hills, California. Endeavor Group Holdings, Inc. has transformed into a powerful social management mechanism through its various organizations and institutions. Today, this political tool of governance has evolved to acquire a strong economic dimension. While the gladiatorial institution in ancient Rome served political purposes, the UFC has succeeded in combining both political and economic gains. To support this argument, we can refer to TKO’s 2024 report, which states: “In 2024, the UFC generated a total revenue of $1.406 billion USD.”

Additionally, former U.S. President Donald Trump’s close ties with the UFC can be seen as evidence of the organization being used as a tool of governance. In the video below, we see Donald Trump entering UFC 309 through the same path used by the fighters, receiving applause from the entire arena.

The current CEO of the UFC, Dana White, has collaborated with Donald Trump on a political level and publicly supported his candidacy during the election campaign.

Trump utilizes the UFC as a tool for public relations, advertising, and social control—much like the ruling elite minority of ancient Rome. In the photo below, American billionaire Elon Musk is seen applauding Trump, who is holding the UFC championship belt, along with the entire arena—serving as clear evidence of this phenomenon.

By establishing strong ties with champion fighters, Trump shapes public perception and promotes himself. At UFC 319, the dance performed by Jon Jones—widely regarded as the UFC’s GOAT (Greatest of All Time)—after his title fight stands as a clear manifestation of this Foucauldian tool of governance that has been constructed.

In the United States, the UFC is being utilized much like the gladiatorial institution of ancient Rome—as a tool of social control—with clear political and economic outcomes. To strengthen the overall argument within the context of this discussion, one example can highlight the growing significance of this institution as a governing mechanism:
“Donald Trump recently announced to the world that a UFC event will soon be held on the White House lawn, organized by none other than his close associate, Dana White.”

In conclusion, the UFC (Ultimate Fighting Championship) has evolved far beyond being merely a combat sports organization; it now stands as a powerful “governance tool” within today’s global media and political arena. Skillfully blending the dynamics of sport, entertainment, politics, and identity, the UFC is strategically utilized by both states and corporations as a platform for public relations, cultural hegemony, and the shaping of national interests. In this context, the UFC not only showcases athletic performance but also functions as a medium that redefines social norms, influences international relations, and plays an active role in processes of power and integration. Therefore, the UFC represents a phenomenon that embodies the off-field strength of modern political strategies—worthy of examination as a multi-layered and influential instrument.

The post The Global Power Arena: The Rise of the UFC as a Political Tool appeared first on Ütopik Dünya.

Roma; yüksek düzey kültür medeniyet üretimi ile şehirsel bir yapıda var olurken her geçen gün şehirsel nüfusu da artmıştır. Bu şehirsel medeniyet yapılanmasında sınıfsallaşmalar üretilmiştir. İktidar sahibi ayrıcalıklı kimseler politik gücün yanı sıra ekonomik gücü de ellerinde tutmak için çaba sarf etmişlerdir. Bu ortamda kalabalık nüfusların yönetilmesi, yönlendirilmesi, enerjilerinin sağıltılması; gladyatör ve arena kurumu ile mümkün olmuştur. Arenalarda üretilen şiddet aracılığıyla heyecan, haz, korku gibi duygusal boşalmalar sağlanmıştır. Toplumsal bir eğlence aracına dönüşen bu kurum ile hikayeler yaratılmış, anlatılar sayesinde şiddete anlam kazandırılmıştır. Kontrollü bu şiddet üretimi ile yığınlar heyecan ve haz odaklı bir çerçevede kontrol edilebilmişlerdir. Nitekim gladyatörlük ve arena kurumu bizatihi Romalı politik ve ekonomik güç sahibi azınlık kesim tarafından bu amaçlarla koordine edilmiştir.

Günümüzde inşa edilen medeniyet üretimleri bu şehirsel yüksek kültürlerin üzerine inşa edilmiştir. Bugün Eric Hobsbawm’ın deyişiyle dünyayı değiştiren çifte devrim Batı medeniyeti tarafından gerçekleştirilmiştir. Fransız Devrimi ve İngiliz Sanayi Devrimini gerçekleştiren Batı medeniyeti kökenlerini kendinden önceki şehirsel yüksek kültür medeniyetlerinden almaktadır. Bugünün Batı medeniyetinin kolonlarına baktığımızda Sasani, Roma, Yunan, İslam medeniyetlerinde üretilen bilgileri, felsefi üretimleri, politik ve ekonomik kurumları görmekteyiz. Batı medeniyeti kendinden önceki yüksek düzey kültür medeniyet çıktılarını ele geçirmiş, özümsemiş ve bugün yaşadığımız modern dünyayı inşa etmiştir. Bu inşanın ne derecede arızalı olduğu yahut ne derece faydalı olduğu başka bir tartışmanın konusudur. Ancak bugünün yönetme aygıtlarında eski kurumların kabuk değiştirerek devam ettiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Dolayısıyla bugün Batı medeniyetinin inşa ettiği modern dünyada gladyatör kurumunun ve arena kurumunun toplumları yönetme, manipüle etme, enerji sağıltma aracı olarak varlığını sürdürdüğünü söyleyebiliriz. Tam bu noktada günümüzün süper gücü olan ABD’de UFC kurumunu incelemek mühimdir. UFC bugün Roma’daki Gladyatörlük kurumunun modern dünyadaki yansıması olarak var olmaktadır.

UFC; Ultimate Fighting Championship, adıyla bilinen bir karışık dövüş sanatları organizasyonudur. Octagon denilen 8gen kafesin içerisinde dövüşçüler 3 raunt yahut 5 raunt birbirleriyle dövüşürler. Her raunt 5 dakika kadar sürer.

ENDEAVOR adlı eğlence, medya ve spor şirketi UFC kurumunun sahibidir. Endeavor Group Holdings, Inc., merkezi Beverly Hills, Kaliforniya’da bulunan, çok uluslu bir eğlence, medya ve spor şirketidir. Bu uluslararası özel Amerikan şirketi sahip olduğu organizasyonlarla, kurumlarla müthiş bir toplumsal yönetim mekanizmasına dönüşmüştür. Bugün bu politik yönetme aracı evrim geçirmiş ekonomik bir nitelikte kazanmıştır. Roma’daki gladyatörlük kurumunun politik kazancının yanına bugün UFC ekonomik bir kazanç da sağlamayı başarmıştır. Anlatıyı kanıtlamak için TKO’nun 2024 yılı raporuna bakabiliriz. Buna göre “UFC, 2024 yılında toplam 1,406 milyar USD gelir elde etmiştir.”

Ayrıca ABD başkanı Donald Trump’ın UFC ile olan sıkı bağı UFC’nin yönetim aracı olarak kullanılmasına kanıt gösterilebilir. Aşağıdaki videoda Donald Trump’ın UFC 309’a dövüşçülerin yürüdüğü yoldan katıldığını ve tüm arenada alkışlarla karşılandığını görmekteyiz.

UFC’nin hali hazırdaki CEO’su Dana White Trump ile politik zeminde iş birliğine girmiş ve adaylık sürecinde onun reklamını yapmıştır.

Trump halkla ilişkiler, reklam, toplumsal yönetim aracı olarak UFC’yi aynı Romalı azınlık iktidar sahibi kesim gibi kullanmaktadır. Aşağıdaki fotoğrafta ABD’li sermaye sahibi Elon Musk’ın UFC kemerini elinde tutan Trump’ı tüm arena ile birlikte alkışlaması bu olgunun kanıtıdır.

Şampiyon dövüşçüler ile kurduğu bağ ile toplumsal algıyı yönlendirmekte ve reklamını yapmaktadır. UFC 319’daki UFC’nin GOAT’ı olarak da bilinen Jon Jones’in kemer müsabakası sonrası yaptığı Trump dansı inşa edilen bu Foucault’cu yönetim aracının çıktısı olarak karşımızda durmaktadır.

ABD’de UFC’nin aynı Roma’daki gladyatör kurumu gibi toplumsal yönetim aygıtı olarak kullanılması politik ve ekonomik çıktıları ile önümüzde durmaktadır. Bu kurumun bir yönetme aygıtı olarak öneminin arttığını bir örnek ile somutlaştırmak yazının genel bağlamındaki argümanı kuvvetlendirecektir; “Donald Trump yakında zamanda UFC organizasyonunun Beyaz Saray’ın bahçesinde gerçekleştirileceğini ve bunun adamı Dana White tarafından organize edileceğini tüm dünyaya duyurmuştur:”

Sonuç olarak, UFC (Ultimate Fighting Championship), yalnızca dövüş sporları organizasyonu olmanın ötesine geçerek, günümüzün küresel medya ve siyaset arenasında etkin bir “yönetim aracı” olarak da öne çıkmaktadır. Spor, eğlence, politika ve kimlik dinamiklerini ustaca bir araya getiren UFC, hem devletler hem de şirketler tarafından halkla ilişkiler, kültürel hegemonya ve ulusal çıkarların şekillendirilmesi için stratejik bir platform olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda UFC, sadece atletik performansı sergilemekle kalmaz; aynı zamanda toplumsal normları yeniden tanımlayan, uluslararası etkileşimleri yönlendiren ve iktidar-tümleştirme süreçlerinde söz sahibi olan bir mecra haline gelmiştir. Dolayısıyla UFC, modern siyasi stratejilerin saha dışındaki gücünü de temsil eden bir fenomen olarak incelenmeye değer, çok katmanlı ve etkili bir araçtır.

The post Küresel Güç Arenası: UFC’nin Politik Bir Araç Olarak Yükselişi appeared first on Ütopik Dünya.

NEDEN İTİRAZ ETMİYORUZ ?

SOLJENİTSİN romanındaki en enteresan sorular bu harflerle yükseliyor. Bu soruları yaşanmış gerçek anektodlardan biriyle anlatmaya devam eden yazarın sorularını anlamak için anektoda bakalım öncelikle:

Gizli Servis’ten (NKVD veya İç işleri Halk komiserliği olarak bilinir.) iki Çekistin Serpukhov meydanında gündüz vakti yaşlı bir kadını göz altına almaya çalışırken yaşlı kadının çığlık atmasıyla gizli servis ajanlarının etrafına toplanan kalabalık yaşlı kadının göz altına alınmasını engellemişlerdir. Bunun üzerine ortamı terk eden gizli servis; kadını gece vakti yalnız başına yakalayıp Gulag esir çalışma kamplarına postalamışlar.

Kitabın içerisinde bu anektottan sonra geçen şu cümle; Sovyet toplumundaki Stalin diktasının halkı zorbalık ve korkuyla nasıl sinsice itaate zorladığını göstermektedir:

” They can’t work in public eye”

”Halkın önünde çalışamazlar”

Gizli Servis bu motto ile halkın kalabalıktan aldığı gücü engellemek için yargısız, sistematik düşünce zorbalığını gizlice devam ettirmiştir. Kimsenin kimseye yardım edemeyeceği vakitlerde ve mekanlarda göz altına alınmalar devam etmiş. Gece ansızın göz altına alınan kişi parmak uçlarında apartmanlarından indirilmiş ve sessiz ol itaatlerine uymuşlardır. Öyle ki ancak sabah uyandığınızda yan dairenizdeki komşunuzun bir daha göremeyeceğiniz sürgünü yaşadığını fark eder olmuşsunuz. Peki neden tüm apartmanı kaldıracak çığlığı atamaz hale geldiler bu insanlar? Sırasıyla evlerinden, karakola, tren garlarına ve Gulag kamplarına gitme sürecinde neden çığlık atıp yardım istemedi halk? Neden kalabalığın gücünü kazanamadılar? Neden direnemediler?

Çünkü karşılarında Ekim Devrimi sırasında Çarlığı kalabalığın gücüyle deviren Bolşevikler vardı. Bolşevikler; Komünizm’in verdiği söylemler ile topluluğun kalabalığın gücünü çok iyi analiz etmiş ve kullanabilmiş bir sınıftı. Bu sebeple iktidara geldiklerinde toplum gücünü öne çıkarırken parti içi kendi iktidarını kuvvetlendiren üst sınıf Parti bireyleri, kişisel çıkarlarını toplum ve komün yalanları arkasında gizlediler. Bireysel belirsiz göz altı hamleleri ile de toplumsal dayanışmayı adım adım kırarak tüm topluma bir var oluş korkusu aşıladılar. Böylelikle kendi var olma mücadelesini kaybeden Rus halkı Çarlığa karşı birlik olduk ve kazandık söylemlerine mecburen inanmak zorunda kaldı. Oysa Çarlık devrilince yerine geçen üst makamlardaki Partililer yeni bir sınıf oluşturdu ve halkı her zamankinden çok daha sert ve acımasız bir şekilde sömürmeye ve ezmeye devam etti.

Rus halkı neye uğradığını tam anlayamadığı süreçte Gulag’ta esir oldu. Umut ile itiraz etmediği takdirde aklanacağına inanıyorlardı. Çünkü akıl işi değildi hapsedilmeleri. Hiç bir suç işlemeden esir edilen kamplarda çalışan bir halk kesimi; Stalin ve Stalin değerlerinin putlaştırılmaları sebebiyle yok edildiler. Fikir özgürlüğünün öldüğü Sovyet tiranlığında devlet ve parti kademeleri (Tek komünist parti=Devlet=Tüm halk) iyice yozlaşınca halk yargısız infazların altında iyice ezilmeye başladı.

Muhalefet yoksunluğundan dolayı İktidarı elinde bulunduran Komünistler hiç eleştirilememenin verdiği güçlü her geçen iplerini iyice kopardılar. Hata yaptıklarında, suç işlediklerinde, yasayı çiğnediklerinde parti kanunlarını da istedikleri gibi eğip büktüler. Yargının bağımsızlığı söz konusu değildi. Çünkü herkes partiliydi. Yasama bağımsızlığı ve yürütme bağımsızlığını da söz konusu olmadığı için kelimenin tam anlamıyla istedikleri gibi at koşturdular. (1984 distopyasında sürekli değiştirilen ve yakılan gazete ve yasa haberlerini hatırlayın!)

Susturmak istedikleri zaman, istedikleri kişiyi ötekileştirdiler. Ajanlıkla suçladılar. Kapitalist olmakla itham ettiler. Esir kamplarına yolladılar, öldürdüler. İşin en ironik tarafı ise halkı ezen bu Nomenklatura sınıfı gücünü halktan aldığını söyleyip kendini halk olarak tanımlamaktaydı.

Tüm bu datalardan sonra güç arzusunun insan benliğini nasıl ele geçirdiğine dair sorular yükseliyor zihnimde. Tüm olması gereken oluyormuş gibi sanki. Hayatımın her anında insanın güç zehirlenmesini tarafından nasıl çürüdüğünü görüyorum. Sosyal hayatımın aktığı dünya gerçekliği bile tüm bu yaşananların bir yansıması sanki. Gücü bir parça ele geçiren insan; sahip olduklarını kaybetmemek için en başta kendisini var eden tüm değerleri bir anda eğip bükmeye başlıyor. Eğip bükme sonunda ortaya çıkan insan bir anda arketipinin celladına dönüşüyor.

YAŞAMAK, UĞRUNA ÖLEBİLECEĞİN DEĞERLERİN VARSA YAŞAMAKTI !

UNUTTUK…

The post 1984 DİSTOPYASININ DOĞRULANMASI: GULAG -2- appeared first on Ütopik Dünya.

Tamamladığım bu kitabı sızlayan bir kalple yıllarca yayınlamadım. Çünkü hala yaşayanlara karşı vazifem ve ölenlere karşı bir borcum vardı.
Fakat artık kitabımın müsvettesi emniyet makamlarının eline geçti. Bana bunu hemen yayinlamaktan baska yol kalmadı.

Soljenitsin bu kitabında bir toplumun korku ile yönetildiğinde ortaya çıkan hastalıklı hali gözler önüne seriyor. Kitabın şu anda baskısı yok. Elimde kitabın ingilizce bir metni var. Kapakta yazan bu borcun bir şekilde insanlığın bu coğrafyasında yaşayanlar tarafından da hatırlanması ve bilinmesi için Solzhenitsyn tarafından üzerimize edeple bırakıldığını düşündüğüm için romanda yaşananları bir yazı serisi olarak aktarmayı deneyeceğim.

Bugün Gözaltı bölümünden bir cümle üzerine konuşarak başlayalım:

”A submissive sheep is a find for a wolf.”

” İtaatkar koyun, kurt bulmak için bakınır.”

Gulak Takım Adaları’nda geçen bu cümle; Orwell’ın 1984 distopyasında SSCB dönemine dair yaptığı toplumsal ve bireysel tespitlerin Solzhenitsyn tarafından birinci elden doğrulamasıdır. Ayrıca romanda geçen bu çarpıcı cümlenin bizlere meselelerimizi yeniden düşünmemiz için bir fırsat niteliğinde olduğunu düşünmekteyim. Zira bu cümleyle tarihteki SSCB tecrübesinin Rus halkı için ne denli bir trajediye dönüştüğünü gözlemlemeye başlıyorsunuz.

Sayfalar ilerlerken insan haklarının ihlali, fikir özgürlüğünün ortadan kalktığı bir toplumda ansızın yaşanan gözaltıların bir halkın sağlığını ne denli bozduğunu görmeye başlıyorsunuz.

Zira korku pompalanarak itirazı elinden alınan bireylerin oto sansürün yanında adaletsizliğe, ötekileştirilmeye, insan haklarının ihlallerine bile ses çıkaramadıkları bir duruma büründüklerine şahit olmaktayız. İşin en enteresan ve çarpıcı tarafı tüm bunların tarihin bir zamanında ve bir mekanında gerçekten yaşanmış olması.

Gulag’ta yaşanan travmalara ve insan doğasının ne denli yozlaştığına dair incelemeleri ileriki bölümlerde devam ettireceğim. Ayrıca Gulag’ın ekonomik, politik ve soyolojik çıkarımlarını coğrafi unsurları ve araçları kullanarak aktarmaya çalışacağım. Bir giriş niteliğindeki bu bölüme son olarak Gulag’ta yaşanan tarihsel gerçeklikleri anlatan ve gösteren fotoğrafların olduğu siteyi link olarak ekleyeceğim. İleriki bölümlerde anlatacaklarımızın zihninizde canlanması ve bu acıları çekenleri anlayabilmeniz için bunu yapmaktayım. Zira empati duygusundan yoksunluk entelektüel körlüğün başlangıcıdır.

Gulag: Sovyetler Birliği’nde Stalin döneminde milyonlarca insanın “halk düşmanı” suçlamasıyla cezalandırılmak üzere gönderildiği kamplara verilen isimdir.

http://gulaghistory.org/nps/onlineexhibit/stalin/work.php

http://gulaghistory.org/nps/onlineexhibit/stalin/women.php

The post 1984 DİSTOPYASININ DOĞRULANMASI: GULAG -1- appeared first on Ütopik Dünya.

Yeni dönemin paradigması psikoloji, sosyoloji, iktisat, reklam gibi alanların yardımıyla gerçeği bozmak için sinemanın kurgusundan faydalanmak. Gerçeğin içini dışına çıkarıp yeni bir sahteliği gerçek diye sunmak ise bu paradigmanın sonraki aşaması.

Batı dünyası tarihsel anlamdaki günahlarının kefaretini ödeyememenin altında ezildiğinin farkında. Çünkü yapılan batı eylemleri geçmişten bugüne ve geleceğe doğru son sürat dünyayı çiğnemekle meşgul. Bu dünya toplumların genelinde büyük travmalara sebep olmakta. Bugün Batı dünyasının içerisinde gerçeği görmeyi reddetmeyen elit kesimden insanlar bile distopik eserler ile seslerini duyurmaya çalışıyorlar. Ancak çok kısık kalıyor.

Bu metnin esas yazılış amacı ise bir takım batı kaynaklı dezenformasyonları ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda son zamanların meşhur dizisi Genç Papa (The Young Pope) hakkında çıkarımlarla devam edelim.

Genç Papa dizisi baştan aşağıya bir PR(public relations) ve Marketing (pazarlama) çalışması. Dizinin baş rolünde yakışıklı ve karizmatik aktör Jude Law genç Papa’yı canlandırıyor. Karakter dizi içerisinde bilinmez bir çaylaktan azize dönüştürülüyor. Jude Law fiziksel olarak dizi içerisinde kendisini İsa peygamber ile kıyaslıyor ve İsa’dan bile daha yakışıklı olduğunu dile getiriyor. Fiziksel olarak genç Papamız bir anda İsa’yı geçiyor. Dizi devam ederken Papa figürüne kattıkları inanılmaz. Tahmin edilemez davranışları, dünya malından vazgeçtiğine dair tavırları, insanlığa sevgiye dair olan inançları ile Papa figürü azizlikte de İsa’yı geçiyor. Öyle ki dizide Papa’nın geriden gelip İsa’yı geçtiği de hissettiriliyor.

Vatikan içerisindeki entrikalarla başlıyormuş gibi gözüken kısa bir sürenin ardından tüm dizi karakterleri yüce Papa’nın kutsallığı, yakışıklılığı altında eziliyor. Hiç kimsenin şantaj yapmaya cesaret bile edemeyeceği kutsallıktaki Papa kısır bir kadının doğum yapmasından tutunda, bir benzin istasyonunda tırların önünde dua ederek Afrika’daki kötü bir rahibenin Tanrı tarafından cezalandırılmasını sağlıyor.

Gerçeğin bu kadar ironik bir şekilde bozulması tarihi ve günümüze dair düşünen insanları aptal yerine koymak değil de nedir? Lütfedip Afrika’ya ilk seyahatini düzenleyen Papa hizmet köyü kuran bir misyoner rahibeyi takım taklavat ziyarete gidiyor. Yol üzerinde iç savaşta vurulan Afrikalı fakir insanları görüyor ve elem içerisine giren Papa bir günah çıkarma sırasında İngilizce bilmeyen Afrikalı bir rahipten bir not alıyor. Bu notta rahibenin susuzluk ile kavrulan köyün tüm suyunun rahibe tarafından el konulduğu belirtiliyor. Dramatik sahneleri görmeniz için izlemelisiniz. Hollandalı bir şirketin yaptığı naylona yapışan nem suya dönüşürken gecenin bir vakti gelip bu naylonu emen Afrikalı cılız, susuz, aç çocuklar yine Afrikalı bekçiler tarafından cop ile dövülüyor.

Peki bizim papamız ne yapıyor, dersiniz? Eş cinsel ilişki içerisinde rahibeleri kullanan, suyu kendi tekeline alan bu rahibeye hiçbir şey yapmıyor ve Napoli’de benzinlikte tırların önünde ellerini açarak Tanrı’ya dua ediyor. Sonuç tam dua sırasında soğuk su içen rahibe ölüyor. Dramatik müziklerle an be an ilerleyen kutsallık seviyesi genç Papa kutsal ruh ile bütünleşmeye başladığı iması veriliyor.

Neresinden tutsan elinde kalır. Sanırım bu cümle tam olarak böyle bir durum için söylenmiş. Papalık makamı modern dünyanın verdiği nimetlerle kendi günahını çıkarmakla kalmayıp aynı zamanda sanki tüm bu dünya düzenini Batı medeniyeti oluşturmamış gibi kötülüğün karşısında olduğu mesajını veriyor. O kadar korkakça bir mesaj ki hiç bir rasyonal tabanda sorumluluğu almadan veriliyor. Papa sorumluluğu almaktan kaçıp sorumluluğu Tanrı’ya yüklerken ileriki sahnelerde bu tavrı sarsılmaz bir inanç olarak tanımlanıyor. Peki gerçek nasıldır?

Tordesillas antlaşması ile Papa Dünyayı ikiye bölüyor. Bir tarafını sömürmeleri için İspanyollara diğer tarafını ise Portekizlilere veriyor. Sonuç olarak İspanyol ve Portekiz valileri gittikleri yerde milyonlarca yerliyi soykırıma uğratıyor. Yerlilerin doğal kaynaklarını çalıp kendi ülkelerine getirip yığıyorlar. Yetmiyor yerlileri köle edip ticaretini yapıyorlar.

Merkantalizm ekonomik paradigması bugünkü Sanayileşmiş Modern Avrupa’nın temasını oluşturuyor.

Kolonileştirdikleri, emperyalize ettikleri bölgede yerel kültürleri, dilleri yok edip buraları ötekileşirmek Batı dünyasının kilisesinin gerçeğidir. Kilise Batılı burjuvazinin emperyal maşası olmuştur.

Lafı eğmenin bükmenin anlamı yok. Amerika’da soyu tükenen Aztek, Maya, İnka, Kızılderililerin; Avustralya’da talan edilen Aborjinlerin, Yeni Zelanda’da katledilen Maorilerin ve en önemlisi belki de onurları yok edilip emperyalizme hala derinden konu olan Afrikalıların yaşadıkları iç savaşların, soykırımlarında sorumlusu Batı elitizmi, Batı Burjuvası ve Batı kilisesidir. Tarihsel gerçekliği sinema ve dizi sektörüyle eğip büküp yapılan bu pazarlama, PR çalışmaları ile sahte bir gerçeklik algısı yaratmak en hafif ifadeyle aşağılıkçadır.

Konuyu bir din eleştirisi haline getirmek değil niyetim. Eğer öyle yapsaydım konuyu Pavlus’a getirir ve Hristiyanlığı hangi temellerle ne gibi amaçlarla yeniden inşa ettiğini tartışmaya açardım. Ancak inanç bağlamında bunların hiç bir kıymeti olmazdı.

Burada yapılan Batının gerçeğin sorumluluğunu almaktan çocuk gibi kaçtığını haykırmaktır. İnternet ile birlikte iletişimin genişleyen boyutu düşünüldüğünde yeni neslin Hristiyan kilisesini karizmatik Jude Law’dan öğrenmesini engellemektir. Çünkü Jude Law’ın ortaya koyduğu aziz genç Papa’nın kilisesinin gerçek kiliseyle alakası yoktur. Gerçeği bir örnekle keskinleştirelim:

Avustralya Kardinali George Pell Hristiyan kilisesi için çok önemki bir hatipti. Kardinal Ateist düşüncenin savunucularından Richard Dawkins ile karşılıklı bir tartışma programı yapıp Kilisenin savunuculuğunu bile yapmıştı.

O programda sunduğu imajla iyiliği, sevgiyi temsiliyle Hristiyan kilisesinin yeni yüzü olmuştu. Peki gerçekte Kardinal Pell kimdi?

AVUSTRALYA KARDİNALİ GEORGE PELL GEÇTİĞİMİZ GÜNLERDE 2 ÇOCUĞA CİNSEL TACİZDE BULUNMAKTAN 6 YIL HAPSE MAHKUM EDİLDİ!

Evet gerçek bu kadar sade. Evet bir o kadar da ağır! Kilise pedofili skandalları ile savrulurken dizide ne oluyor dersiniz? Genç Papa devrim başlatıp eşcinselliği, kürtajı yasaklıyor ve pedofili suçundan bir kardinali yargılayıp Alaska’ya sürüyor. Ancak bunu yaparken de pedofili kardinalin böyle olmasını başka bir sapıktan kaynaklandığını ve aslında pedofili kardinalin de mağdur olduğunu anlatan sahneleri kurguluyorlar.

Batı algının yeni gerçeklik olduğunun farkında. Bu paradigmayı kullanarak gerçekliği tahrip etmeye ve internet aracılığıyla sinema ve dizi kurgularıyla yeni gerçeklikler yaratmaya çalışıyor. Bir zamanlar Holywood, Soysuzlar Çetesi, Rambo tüm bu amaca hizmet eden diğer yapımlar.

Doğu ve Batı toplumlarında vicdanı ölmemiş olan insanlar kurguları değil gerçekliği sahiplenin! Çünkü gerçeklik ne kadar ağır olursa olsun ancak ondan tohumlar filizlenir!

The post Batının Günah Çıkarması İçin Yapılmış Dizi: Genç Papa (The Young Pope) appeared first on Ütopik Dünya.

Bu noktada nihilist bir farkındalığın yanı sıra bizi derinden rahatsız eden şey aslında Musa’nın Tanrı’dan bu denli rahat vazgeçmesi.

İnsan, insan olma merhalesine yaklaştığı oranda daha fazla yalnızlık hisseder.Ali Şeraiti’nin bu cümlesinin ışığında Yazgı filminin baş karakteri Musa’yı anlamaya çalışmak niyetindeyim. Zira bu cümle toplumdan kopmak zorunda bırakılmış her bireyin yaşadığı durumun en açık tespiti. Sanırım bu cümleler bile toplumda Musa gibi yalnızlaşmış insanların anlayabileceği cinsten olacak.

Öncelikle Demirkubuz’un yazgı filmi üzerine yazılmış eleştirileri incelediğimde doğal olarak herkes Camus ve Sartre gibi varoluşçu feylosoflardan dem vurarak aslında meseleyi bir nihilizm boyutunda anlamaya çaba göstermiş. Zaten sayın yönetmen de film içerisinde Musa karakterini tanımlarken savcının ağzıyla; üniversitede okuduğum bir roman karakterine çok benziyorsunuz, nitelemesini yaparak Camus’un yabancısını işaret etmektedir. Bununla birlikte saygıdeğer yönetmenin filmi Fransız varoluşsal düşünür krizlerinin çok ötesinde düşünsel krizleri de işaret ediyor.
Filmin örgüsünü kısaca açıklayarak işe koyulursak:
Annesiyle yaşayan Musa karakteri hukuk fakültesi son sınıfı sıkıldığı için terk etmiş ve bir gümrük yazıhanesinde rutin bir hayat sürmektedir. Bir sabah annesinin öldüğünü fark etmiş olsa da ilk başta kendisine itiraf edemediği için rutin işine devam etmiş ve kendi isteğiyle mesaiye kalmıştır. Gün içinde iş arkadaşlarına annesinin sabah kalkmadığını söylemiş ve işe devam etmiştir. Eve döndüğünde annesinin öldüğünü fark etse de hiçbir şey olmamış gibi sütlü kahvesini içip televizyon izlemeye devam etmiştir. Ertesi sabah işe gidip annesinin öldüğünü çok sakince bir şekilde patronuna söyledikten sonra benim hiç bir kabahatim yok uyarısını ekler. Ancak suratında hüzüne dair bir belirti olmasa da suçluluk ona bu uyarıyı yaptırmıştır. Bir süre sonra hayat tekrar rutine döner.
Film devam ederken Musa; patronu,patronunun eşi ve patronunun metresi arasında çapraşık bir ilişki içerisine düşüverir. Bu gizli ilişki, film ilerlerken ihanetin çok ötesinde aşağılamanın söz konusu olduğu bir katliama sebep olur. Patron kendi elleriyle evlendirdiği Musa ve Sinem’in yatağında Sinem ile birlikte olurken her şeyden haberdar olan patronun karısı, bu aşağılanmayı kabul edemeyip evi terk etmek için hazırlanır. Patron bunu engellemek için karısını kazayla öldürdükten sonra görgü tanığı olan kendi çocuklarını da öldürür. Musa bu olaydan sonra adalet sistemi tarafından baş şüpheli olarak göz altına alınır ve hiçbir suçlamaya itiraz etmez.

Patronda günah keçisi olarak Musa’yı suçlayarak mağdur rolü oynarken Musa ise ağır ceza reisi tarafından idam cezasına çarptırılır. Yıllar geçtikten sonra Patron yaptıklarının altında ezilir ve suçunu itiraf ettiği mektubu geride bırakarak intihar eder. Aklanan Musa film biterken savcıyla varoluş ve adalet üzerine bir diyaloğa girdikten sonra evine karısı Sinem’in yanına geri döner. Evde az kalsın ölümüne sebep olacak eşi Sinem ve karısının patronundan olan çocuğu ile hiç bir şey olmamış gibi sütlü kahvesini içer.Filmin sonunda bu sefer sabaha kadar karısı ile Musa sevişir ve film bir karanlıkla sona erer.

Bu örgüyü okurken yaşayacağınız sıkıntı filmi izlerken yaşayacağınız sıkıntının kısa bir özetidir aslında. Filmin içine daldığımızı varsayıp Musa’nın başına gelenler bizim başımıza geldiğinde nasıl tepki verebileceğimizi bir düşünelim. Muhtemelen bu olaylar silsilesi karşısında akıl sağlığımızı kaybedeceğimizi ve bu ihanetler karşısında herkesten ve her şeyden nefret edeceğimizi düşünürüz. Gel gelelim Musa nihilist kişiliğinin tam tersi bir biçimde sanki bir biyofilik (yaşam sevici) tipoloji gibi davranışlar sergiliyor. Ancak Musa bu tarz bir tipoloji tanımlamasıyla tanımlanamayacak denli karmaşık.

Annesinin ölümünü ilk başta reddeden, daha sonra ölümden sorumlu olmadığını savunan filmin ileri kısımlarında ise annesinin öldüğüne sevindiğini söyleyen bir karakter Musa. Musa’nın annesini sevmediğini yahut ondan nefret ettiğini düşünebilirsiniz. Oysa tam tersi rutininde olan her şeye çok bağlı Musa. Annesinin ölümünden çok kısa bir süre sonra iş yerinde çalışan Sinem’i annesinin yerine koymaya çalışmasını düşünün. Musa karakteri Sinem ile sevişmeye çalışarak aslında Oedipus karmaşası yaşıyor. Sinem Musa için ulaşmaya çalıştığı bir kadından öte aynı zamanda annesinin boşluğunu dolduracak bir figür. Fark etmez söylemlerinin altından rutini kaybetmekten delice korkan bir karakter Musa. Musa’nın filmin sonunda evine dönmesi ve sütlü kahve içmesi ise rutine bağlılığının bir kanıtı.

Film devam ederken arzularının pençesinde kaybolan patron, eşinin haberi olmasına rağmen kendi metresi Sinem’i Musa ile evlendiriyor. Hatta ihanetin boyutunu arttırarak karısına yaptığı ihanete bir yenisini ekliyor; Musa’ya olan ihaneti.
Musa ise bir öğle arasında eve geldiğinde eşini çırılçıplak bir vaziyette yataklarında uzandığı sırada birisinin banyolarında duş aldığını görür. Ancak gerçeği öğrenmek istemeyen Musa kimse fark etmeden evi terk eder. Musa, ilerleyen sahnelerde kapının önündeki ayakkabıdan duş alanın patronu olduğunu anlamasına rağmen hiçbir şey değişmemiş gibi hayatına devam eder. Bu tutum karakterimizin rutini kaybetmemeye dair ikinci belirgin çabası.Musa bu umursamaz tavırları devam ederken psikolojik yıkımlar yaşama belirtileri gösteriyor. Bir pezevenk olan kapı komşusu için silah ie adam öldürmeye teşebbüs etmesi ve bilgisayarı kurmak için gittiği patronun evinde patronunun karısını ve çocuğunu öldürmek istemesi aslında eşine ve patronuna olan nefret tepkisinin bir dışavurumu.

Sahneler devam ederken Musa, patronu tarafından iftiraya uğrayıp ağır ceza reisi tarafından idam ile hüküm giyerken kasıtlı olarak adalet makamının nasıl tecelli edeceğini bir deneye tabi tutuyor. Hukuk fakültesi okumuş biri olarak adalete ve Tanrı’ya bir inancı kalmamasını haklı çıkarırcasına eylemlerde bulunuyor. Sükutunu ikrar olarak algılayan toplum kendisinden nefret ediyor ve onu damgalayarak önce deliler hastahanesine sonra zindana tıkıyor. Musa’ya dair ellerinde bir kanıt olmamasına rağmen adalet makamları Musa’ya idam hükmünü veriyor. Görünenin aksine toplum ve onun adalet kurumu aslında Musa’nın Tanrı’ya olan inançsızlığı ve annesinin ölümüne sevinmiş olma itirafını hazmedemediği için Musa’nın varlığından tiksinmektedir. Ki zaten toplum mekanizması Musa’yı önce ötekileştirip varlığından nefret ederek onu yok etme çabasına girişiyor.

İşte bu noktada Musa yıllardır ötekileşmiş olmanın son yaptırımını tam çekecekken kimilerinin Tanrı’nın adaleti bazılarımızın ise vicdan diye tanımladığı olgu sayesinde aklanır. Patronunun intihar etmeden önceki mektubu hakikatleri açığa çıkarırken Musa kendini bu sefer savcının ağzından yeni bir toplum yargılamasının karşısında buluyor. Musa film boyunca ilk defa bu kadar kendini savunduğu bu sahnede toplumun kutsal diye itibar ettiği çıkarımlara karşı savaşıyor. Beni; annemin ölümüne sevindiğim ve karımın aldatmasına bir şey yapmadığım için öldürmeye çalıştınız, tespitiyle karşısındaki savcıyı çok doğru bir yerden yakalayan Musa iyi ve kötü arasındaki sınırların o kadar da keskin olmadığı teziyle Tanrı kavramını tümden reddetmektedir.

Musa bu çıkarımı yaptığında; ”Savcı tarafından Tanrı üzerine gerçekten çok düşündünüz mü?” sorgulamasına girmeye yelteniyor.Oysa Musa Laplace’ın Napolyon karşısında verdiği tepki gibi Tanrı’yı düşünmek benim için gereksiz söylemi ile savcının sorgulamasını başlamadan sona erdirmiştir.

Bu noktada nihilist bir farkındalığın yanı sıra bizi derinden rahatsız eden şey aslında Musa’nın Tanrı’dan bu denli rahat vazgeçmesi. Gerekçe bile öne sürmeden vazgeçmesini hazmedemeyişimiz aslında insanın varoluşundan beri yapmaya çalıştığı anlamlandırma çabasından öte gelmektedir. Gökteki yıldızlara kutsiyet atfeden Mayalar, ateşe kutsiyet atfeden Zerdüştler, öze anlam vermeye çalışan Siddhartha’dan tutun da İbrahimi peygamberlerin varlık nedeni olan sonsuz Tanrı tanımlamaları bize insanın nasıldan ziyade niçin sorusunun da peşinde koştuğunun kanıtı. İşte tam da bu sebepten Musa’nın niçini önemsemeyen tavırları; gerek içinde bulunduğu yakın çevre, gerek toplumu, gerekse savcı tarafından kabul edilememektedir.
Musa; karmaşıklaştırmaktan zevk alıp basit olan nedenleri göremiyorsunuz çünkü kendinizi tanımıyorsunuz, mesajıyla son sahneye girerken rutinine geri dönüyor. Sütlü kahvesine ve kendisini aldatan karısının koynuna…

Tarkovsky, gençler yalnızlığı kötü bir şey olarak görmeyin derken tam olarak bundan bahsediyordu. Yalnızlık size düşünüp varlığı ve var oluşunuzu keşfetmeyi sağlar. Ali Şeriati’nin dediği gibi insan olmak istiyorsanız öncelikle yalnızlığı hissetmeniz gerekmektedir. Burada ben ise yoksunluk ve yalnızlık kavramlarının farkına dair bir çıkarım yaparak yazıyı sonlandırmak istiyorum. Yalın olmaktan gelen yalnızlık bir insanın ömrü boyunca kaybetmemesi gereken bir olgudur. Yalnız gelirsiniz, yalnız yaşarsınız, yalnız ölürsünüz. Bunu reddetmenin bir anlamı yoktur. Burada yoksun olmanızı gerektiren bir durumda yoktur. Sevebiliriz, sevişebiliriz. Bir eşten, anneden, babadan, kardeşlerden, çocuklardan mahrum olmak size yalnızlığı değil yoksunluğu getirir. Yoksun olan eşya ve insan ile olan temasını kaybeder. Musa yalnız olmanın uçurumunda düşüp yoksun kalmış bir karakter. Ben ise bu bağlamda Musa’nın filmin sonundaki dik başlılığını ve rutine dönüşünü yoksun olmanın cehennemini yaşayan yalnız bir insanın reaksiyonu olarak tanımlıyorum.

Dünyanın herhangi bir yerinde yalnızlığı yaşayanlara…

Volkan BARTIK

The post Yazgı filminin baş kahramanı Musa’ya dair bir analiz appeared first on Ütopik Dünya.

Peki sosyoloji neden gereklidir?

Sosyoloji TDK’nin de belirttiği üzere toplumu inceler.Toplumun dinamiklerini sosyoloji sayesinde tespit etmemiz mümkündür.Bu dinamikleri içinde barındıran sosyoloji tarih boyunca olmazsa olmazlardandır.İbn-i Haldun ise sosyolojinin temsilcilerindendir.Birkaç alıntı ile İbn-i Haldun’un görüşlerine yer vermekte fayda olacaktır.

İster zatlarda olsun isterse insanın veya hayvanların davranış ve fiillerinde olsun, kâinattaki bütün hadiselerin mutlaka kendinden önce gelen birtakım sebepleri vardır. Geçerli olan âdete göre, bu hadiseler, bu sebepler sayesinde vukua gelir.

İnsan düşüncesi olaylar arasındaki tabii ve önceden konulmuşluğu (vaz’-ı tertibi) idrak eder. Bir şeyi icad etmek istediği zaman da, olaylar arasında mevcut olan düzen ve tertipten dolayı, mutlaka o şeyin sebebini, illetini ve şartını önceden keşfetmesi gerekir. Genelde bu sebep, illet ve şart da o şeyin prensiplerinden ibarettir. Çünkü o şey, ancak bunlardan sonra ikinci olarak ortaya çıkar. Önce olanı sonraya almak mümkün olmadığı gibi, sonra olanı da öne almak mümkün değildir. Zira söz konusu olan prensibin, sözü edilen prensipten başka bir prensibi daha olabilir. Onun için bu prensip ancak öbür prensibi takiben vücüda gelebi-lir.

The post Sosyolojiye Neden İhtiyaç Duyarız? appeared first on Ütopik Dünya.