Zaman sahnesinde toplum yığınlarını yönlendirebilmek ve toplumsal enerjiyi boşaltmak için azınlıktaki güç odakları, aygıtlara ihtiyacı olduğunu keşfetmiştir. Üretilecek aygıt ile azınlık olarak ele geçirdiği ayrıcalıklı konumu güçlendirmenin yanı sıra toplum enerjisini sağıltmayı başarmalıydılar. Bu farkındalığa sahip Romalı ayrıcalıklı azınlık iktidar sahibi kimseler, şehirde sahip oldukları iktidarı ve zenginliği korumak için Gladyatör ve Arena kurumunu bir yönetme aygıtına dönüştürmüşlerdir.
Roma; yüksek düzey kültür medeniyet üretimi ile şehirsel bir yapıda var olurken her geçen gün şehirsel nüfusu da artmıştır. Bu şehirsel medeniyet yapılanmasında sınıfsallaşmalar üretilmiştir. İktidar sahibi ayrıcalıklı kimseler politik gücün yanı sıra ekonomik gücü de ellerinde tutmak için çaba sarf etmişlerdir. Bu ortamda kalabalık nüfusların yönetilmesi, yönlendirilmesi, enerjilerinin sağıltılması; gladyatör ve arena kurumu ile mümkün olmuştur. Arenalarda üretilen şiddet aracılığıyla heyecan, haz, korku gibi duygusal boşalmalar sağlanmıştır. Toplumsal bir eğlence aracına dönüşen bu kurum ile hikayeler yaratılmış, anlatılar sayesinde şiddete anlam kazandırılmıştır. Kontrollü bu şiddet üretimi ile yığınlar heyecan ve haz odaklı bir çerçevede kontrol edilebilmişlerdir. Nitekim gladyatörlük ve arena kurumu bizatihi Romalı politik ve ekonomik güç sahibi azınlık kesim tarafından bu amaçlarla koordine edilmiştir.
Günümüzde inşa edilen medeniyet üretimleri bu şehirsel yüksek kültürlerin üzerine inşa edilmiştir. Bugün Eric Hobsbawm’ın deyişiyle dünyayı değiştiren çifte devrim Batı medeniyeti tarafından gerçekleştirilmiştir. Fransız Devrimi ve İngiliz Sanayi Devrimini gerçekleştiren Batı medeniyeti kökenlerini kendinden önceki şehirsel yüksek kültür medeniyetlerinden almaktadır. Bugünün Batı medeniyetinin kolonlarına baktığımızda Sasani, Roma, Yunan, İslam medeniyetlerinde üretilen bilgileri, felsefi üretimleri, politik ve ekonomik kurumları görmekteyiz. Batı medeniyeti kendinden önceki yüksek düzey kültür medeniyet çıktılarını ele geçirmiş, özümsemiş ve bugün yaşadığımız modern dünyayı inşa etmiştir. Bu inşanın ne derecede arızalı olduğu yahut ne derece faydalı olduğu başka bir tartışmanın konusudur. Ancak bugünün yönetme aygıtlarında eski kurumların kabuk değiştirerek devam ettiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Dolayısıyla bugün Batı medeniyetinin inşa ettiği modern dünyada gladyatör kurumunun ve arena kurumunun toplumları yönetme, manipüle etme, enerji sağıltma aracı olarak varlığını sürdürdüğünü söyleyebiliriz. Tam bu noktada günümüzün süper gücü olan ABD’de UFC kurumunu incelemek mühimdir. UFC bugün Roma’daki Gladyatörlük kurumunun modern dünyadaki yansıması olarak var olmaktadır.
UFC; Ultimate Fighting Championship, adıyla bilinen bir karışık dövüş sanatları organizasyonudur. Octagon denilen 8gen kafesin içerisinde dövüşçüler 3 raunt yahut 5 raunt birbirleriyle dövüşürler. Her raunt 5 dakika kadar sürer.
ENDEAVOR adlı eğlence, medya ve spor şirketi UFC kurumunun sahibidir. Endeavor Group Holdings, Inc., merkezi Beverly Hills, Kaliforniya’da bulunan, çok uluslu bir eğlence, medya ve spor şirketidir. Bu uluslararası özel Amerikan şirketi sahip olduğu organizasyonlarla, kurumlarla müthiş bir toplumsal yönetim mekanizmasına dönüşmüştür. Bugün bu politik yönetme aracı evrim geçirmiş ekonomik bir nitelikte kazanmıştır. Roma’daki gladyatörlük kurumunun politik kazancının yanına bugün UFC ekonomik bir kazanç da sağlamayı başarmıştır. Anlatıyı kanıtlamak için TKO’nun 2024 yılı raporuna bakabiliriz. Buna göre “UFC, 2024 yılında toplam 1,406 milyar USD gelir elde etmiştir.”
Ayrıca ABD başkanı Donald Trump’ın UFC ile olan sıkı bağı UFC’nin yönetim aracı olarak kullanılmasına kanıt gösterilebilir. Aşağıdaki videoda Donald Trump’ın UFC 309’a dövüşçülerin yürüdüğü yoldan katıldığını ve tüm arenada alkışlarla karşılandığını görmekteyiz.
UFC’nin hali hazırdaki CEO’su Dana White Trump ile politik zeminde iş birliğine girmiş ve adaylık sürecinde onun reklamını yapmıştır.
Trump halkla ilişkiler, reklam, toplumsal yönetim aracı olarak UFC’yi aynı Romalı azınlık iktidar sahibi kesim gibi kullanmaktadır. Aşağıdaki fotoğrafta ABD’li sermaye sahibi Elon Musk’ın UFC kemerini elinde tutan Trump’ı tüm arena ile birlikte alkışlaması bu olgunun kanıtıdır.
Şampiyon dövüşçüler ile kurduğu bağ ile toplumsal algıyı yönlendirmekte ve reklamını yapmaktadır. UFC 319’daki UFC’nin GOAT’ı olarak da bilinen Jon Jones’in kemer müsabakası sonrası yaptığı Trump dansı inşa edilen bu Foucault’cu yönetim aracının çıktısı olarak karşımızda durmaktadır.
ABD’de UFC’nin aynı Roma’daki gladyatör kurumu gibi toplumsal yönetim aygıtı olarak kullanılması politik ve ekonomik çıktıları ile önümüzde durmaktadır. Bu kurumun bir yönetme aygıtı olarak öneminin arttığını bir örnek ile somutlaştırmak yazının genel bağlamındaki argümanı kuvvetlendirecektir; “Donald Trump yakında zamanda UFC organizasyonunun Beyaz Saray’ın bahçesinde gerçekleştirileceğini ve bunun adamı Dana White tarafından organize edileceğini tüm dünyaya duyurmuştur:”
Sonuç olarak, UFC (Ultimate Fighting Championship), yalnızca dövüş sporları organizasyonu olmanın ötesine geçerek, günümüzün küresel medya ve siyaset arenasında etkin bir “yönetim aracı” olarak da öne çıkmaktadır. Spor, eğlence, politika ve kimlik dinamiklerini ustaca bir araya getiren UFC, hem devletler hem de şirketler tarafından halkla ilişkiler, kültürel hegemonya ve ulusal çıkarların şekillendirilmesi için stratejik bir platform olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda UFC, sadece atletik performansı sergilemekle kalmaz; aynı zamanda toplumsal normları yeniden tanımlayan, uluslararası etkileşimleri yönlendiren ve iktidar-tümleştirme süreçlerinde söz sahibi olan bir mecra haline gelmiştir. Dolayısıyla UFC, modern siyasi stratejilerin saha dışındaki gücünü de temsil eden bir fenomen olarak incelenmeye değer, çok katmanlı ve etkili bir araçtır.
Leave a Comment